İhracatçı pelet alır mı? Altı aylık alım sezonu ve depo gerçeği

İhracatçı ve toptancı peleti yılda yaklaşık altı ay alır; kalan altı ay ürettiğin mal senin deponda, senin parasınla bekler. Bana "ürettiğin kadar alırız" dendi; sorunca "ekim–mart arası" çıktı. Bu bilgi tek başına işletme sermayesi ihtiyacını iki katına çıkarır.

Neden böyle: pelet ısınma yakıtı, talep kışın. İhracatçı Avrupa'daki alıcısından sezonluk sipariş alır, sezon dışında stok taşımak istemez; stok taşıma işini üreticiye bırakır. Üretici olarak iki seçeneğin var: ya yazın makineyi durdurursun (sabit giderler devam eder, bir de kış üretimi en pahalı üretimdir, 3. yazı), ya da yazın üretip stoklarsın. İkincisi tek rasyonel yol ve depo demek.

Depo ne kadar büyük olur, hesaplayıcı çıkarıyor; benim rakamlarımla:

• Aylık üretim \~173 ton (600 kg/saat × 16 saat × 24 gün × %75 kullanılabilirlik)
• Alım sezonu 6 ay → sezon başında 6 aylık stok: \~1.040 ton, 15 kg çuvalla \~1.040 palet
• Euro palet 0,96 m², çuvallı pelet 2 kat istiflenir, forklift koridoru için ×1,5 → en az \~750 m² üzeri kapalı, zemini kuru depo
• Bu alan üretim binasına (400–500 m²) ve talaş sahasına (200 m²) ek

Pelet nem alınca dağılır; açıkta veya branda altında stoklanmaz. Depo kira ise kirası doğrudan maliyet, kendi binansa inşaat ve yangın tedbiri. Çuvallı pelet yığını yanıcıdır ve pres çıkışından soğumadan istiflenen pelet kendi kendine ısınır.

Para tarafı daha ağır: altı ay boyunca ürettiğin malın değişken maliyeti (talaş, elektrik, çuval) ve o ayların maaş ve kirası nakit olarak çıkar, karşılığı sezon açılana kadar gelmez. Benim rakamlarımla bu 15 milyon TL civarı bağlı nakit. Sezon açıldığında ihracatçı tek kalemde ödemez; vade ister. Yani nakit döngüsü 8–9 aya kadar uzar.

Alıcı bulma tarafında öğrendiklerim:

• Yurt içi perakende (çuvalla soba kullanıcısı, ısı merkezi, sera) sezonu uzatır ama çam şartı koyar ve 15 kg çuval ister.
• Büyük üretici-ihracatçılar bazen küçük üreticinin ürününü alıp kendi markasıyla satar (trader rolü); fiyat düşük ama nakit düzenlidir.
• Ege İhracatçı Birlikleri üyeliği ile alım talepleri (trade leads) görülebiliyor; şubatta İtalya'da düzenlenen Progetto Fuoco fuarı alıcı buluşması için en yoğun yer.
• AB alıcısı ENplus A1 ve EUDR dosyası olmayan üreticiyle konuşmuyor (7. yazı).

Satıcının "satış bağlantılarımı veririm" vaadi için 6. yazıya bak; benim aldığım bağlantıların hiçbiri yazılı bir alım taahhüdü değildi.