Talaş çöp değil: talaşı kim alıyor, kim yakıyor

Talaş çöp sanılır; değildir. Pelet üreticisi talaş pazarında dördüncü ve en zayıf alıcıdır, çünkü öndeki üçü talaşı ya daha değerli bir ürüne çeviriyor ya da hiç işlemeden yakıyor. Talaşın 1,5 değil 5,5 lira olmasının sebebi bu.

Beni en çok yanıltan satır sonuncusu. Plan "enerji firmalarına pelet satmak" üzerine kuruluydu; sorunca anlaşıldı ki santraller talaşı olduğu gibi yakıyor. Senin ona satacağın pelet, onun zaten aldığı talaşa kurutma, elektrik ve çuval maliyeti eklenmiş hâli. Yani müşteri sandığım yer aslında hammadde rakibimdi ve benden daha iyi ödüyordu.

Bundan çıkan sonuçlar:

• Pelet'in gerçek pazarı yalnızca konut ve küçük kazan ısıtmasıdır: soba, kalorifer kazanı, sera. Orada talaş yakılamaz, pelet gerekir. Sanayi ve santral pazarı pelet için yoktur.
• Talaş fiyatını bölgedeki MDF/levha fabrikası ve santral belirler. Talaşın bol olduğu bölgeler aynı zamanda bu alıcıların olduğu bölgelerdir; bolluk ucuzluk demek değildir.
• Diğer alıcılar ıslak-kuru ayırt etmiyor; talaşı olduğu gibi alıyorlar. Bu yüzden talaş satıcısı senin kuru talaş isteğini önemsemiyor: nem şartı koyan tek alıcı sensin ve talaşı sensiz de satıyor. 3. yazıdaki nem sorunu buradan doğar.
• Talaş arzı mevsimliktir: inşaat ve mobilya üretimi yavaşladığında talaş azalır, fiyat artar; pelet talebinin yükseldiği kışa bu üst üste gelir.
• "Talaş çöp, bedavaya toplarsın" cümlesini kuran kişi talaş piyasasını bilmiyordur ya da sana makine satıyordur.

Girmeden önce yapılacak tek iş: bölgendeki her alıcının talaşa ne ödediğini öğren (çiftlik, levha fabrikası, santral) ve kendi pelet maliyetini onların ödediği talaş fiyatıyla hesapla, makinecinin verdiğiyle değil.