Pelet üretimi kârlı mı? Bir tesis kurmaya çalışan birinin gerçek rakamları

Kısa cevap: benim bulduğum rakamlarla hayır. Kilogram başına 6–7 lira kâr vaadiyle başladım, hesabın sonunda kilogram başına zarar çıktı. Bu yazı o hesabın nasıl değiştiğini anlatıyor; sitedeki hesaplayıcıya kendi rakamlarını girip aynı sonucu kendin görebilirsin.

2026 başında çam peleti üretmeye karar verdim. Başta elimdeki hesap basitti: 75 kW bir pres, saatte 600–700 kg ürün, hammadde ucuz, kurutma kaybı küçük, satış fiyatı yüksek; kilogram başına 6–7 lira kâr. Bu işi yıllarca yapmış, tesisini devretmek isteyen bir üreticiyle konuşunca ve kendi bölgemde fiyat sorunca o hesap satır satır bozuldu. Beş ay araştırdım, tesis gezdim, kapora ödedim ve işten çıktım. Bulduğum rakamlar:

Maliyetin asıl kalemi elektrik değil, talaş. 5,5 liralık ıslak talaş, nem gidip fire düşünce 9–13 lira hammaddeye dönüşüyor; üstüne o suyu buharlaştırmak için yakılan yakıt geliyor. Elektrik kilogram başına yarım liranın altında kalıyor. Yani "elektrik pahalı, o yüzden olmuyor" diyenler yanlış yerde bakıyor.

İkinci kalem zaman: alıcı yılın altı ayı alıyorsa, kalan altı ay ürettiğin mal stokta bekler ve o ayların maaşı, kirası cebinden çıkar. Benim rakamlarımda bu, sezon başında bin tonun üzerinde stok ve on milyon liradan fazla bağlı nakit demek. Bunu başta hesaplamayan ilk kışa ulaşamıyor.

Beni asıl durduran şey rakamlar değil, insanlardı. Tesis devralmak için ulaştığım üreticilerin hepsi tesisini devretmeye çalışıyordu; bazıları tamamen batmıştı. Gezdiğim tesisin sahibi yerli makineyle bir yıl üretime başlayamamış, sonunda ithal bir makineyle hattı çalıştırmış ve buna rağmen batmıştı. Devretmek isteyenlerden biri de bu iş yüzünden kendi canına kıymış bir üreticinin ailesiydi. Makineyi çözmek işi çözmüyor.

Bu siteyi kimseyi kötülemek için yapmadım; isim yok, firma yok. Sadece rakamlar var. Sen de bu işe girmeyi düşünüyorsan önce hesaplayıcıyı aç, satıcının sana söylediği rakamları değil, kendi bölgende sorup bulduğun rakamları gir.